پیغام مدیر :
با سلام خدمت شما بازديدكننده گرامي ، خوش آمدید به سایت من . لطفا براي هرچه بهتر شدن مطالب اين وب سایت ، ما را از نظرات و پيشنهادات خود آگاه سازيد و به ما را در بهتر شدن كيفيت مطالب ياري کنید.
آخرین ارسال های انجمن
.
عنوان پاسخ بازدید توسط
سلام 2 1029 creature





بازدید : 9
نویسنده : احمدجوان زرنق

مشاهده کامل این فیلم آموزشی در کانال یوتیوب نام کانال یوتیوب javanzarnagh

 

دگمه کانال آموزشی یوتیوب

برای دیدن ویدیو های بیشتر در کانال یوتیوب روی دگمه یوتیوب فشار دهید البته قبل از کلیک روی دگمه اول فیلتر شکن خود را روشن کنید. در صورت پسندیدن ویدیوها لطفاً علامت لایک یا پسندیدن و دگمه سابسکرایب یا همان مشترک شدن را فشار دهیدو از ما حمایت کنید. و با این کار تان ما را در ادامه این راه و تولید ویدیوهای آموزشی بیشتر برای علوم نهم و علوم سایر کلاس ها و پایه ها کمک کنید. --------------------------

_______________________ ----------

:: برچسب‌ها:
اکتشاف , مصرف , نفت خام , فصل ۳ , علوم نهم ,



فصل ۳ – سرگذشت زمین . لایه های سنگ ها :
نوشته شده در پنج شنبه 12 / 7
بازدید : 2352
نویسنده : احمدجوان زرنق
فصل ۳ – سرگذشت زمین . لایه های سنگ ها :

بخش دوم ، زمین زیستگاه ما
فصل ۳ – سرگذشت زمین . لایه های سنگ ها :

سنگ های رسوبی معمولاً به صورت موازی در روی هم انباشته می شوند و مانند ورق های کتابند. در یک سری لایه از جنس سنگ های رسوبی ، اصولاً لایه های زیرین قدیمی تر از لایه های بالایی هستند. اما در صورتی که سنگ ها چین خورده باشند، نمی توانیم اصل بالا را درست بدانیم و برای تعیین وضعیت گذشته های آن ها باید بدنبال شواهد دیگری بگردیم.

فسیل :

برای پاسخ به این سؤال که چه جاندارانی بر روی زمین زندگی می کردند باید از فسیل ها کمک گرفت. به آثار و بقایای موجودات قدیمی که در بین برخی از مواد تشکیل دهنده ی پوسته زمین پیدا می شوند فسیل می گویند. از میان جانداران گذشته، فقط تعداد بسیار کمی به صورت فسیل درآمده اند. جاندارانی که دارای اعضای نرم و فاقد اسکلت سفت داخلی یا خارجی بوده اند، در برابر عوامل مخرب طبیعی مقاومتی نداشته و پس از مرگ در مجاورت هوا یا زیر آب تجزیه گردیده، خوراک جانداران دیگر شده و بدون آنکه از خود اثری به جای گذارند، از بین رفته اند.
در میان جانداران گذشته ی زمین آن هایی که دارای اعضای سخت مانند استخوان، دندان، صرف ، کیتین با بافت چوبی بوده اند. امکان فسیل شد نشان وجود داشته است. این جانداران باید بلافاصله پس از مرگ در محلی قرارگیرند تا در معرض تجزیه و فساد قرار نگیرند.

 

مکان های مناسب برای فسیل شدن :

برای فسیل شدن،‌محیط های رسوبی مانند دریاها و دریاچه ها مناسب تر از سایر مناطق اند. در این مناطق رسوب گذاری شدیدتر است و بقایای جانداران بوسیله رسوبات بهتر مدفون و پوشیده ی می شود.

در خشکی ها نیز گاهی فسیل بوجود می آید ولی تعداد آن ها نسبت به فسیل هایی که در دریاها تشکیل شده اند، بسیارناچیز است. یخچال، غار، طوفان های شن و ماسه ، شیره های گیاهی، مواد نفتی و خاکسترهای آتش فشانی شرایطی بوجود می آورند که جانوران یا گیاهان قبل از فساد و تجریه همه یا قسمتی از جسد آن ها سالم بماند.

 

استفاده از فسیل ها :

برخی از فسیل ها که مانند زغال سنگ و نفت که به آن ها سوخت های فسیلی نیز گفته می شود و بطور مستقیم در تأمین انرژی و برخی مواد کاربرد فراوان دارند. از سایر فسیل ها نیز برای تعین محل بعضی از مواد معدنی استفاده می گردد. فسیل ها در تشخیص آب و هوای گذشته نیز قابل استفاده اند.

 

تحول در حیات :

با مطالعه در روی فسیل ها بدست آمده از میان لایه های رسوبی مختلف معلوم شده است که فسیل های موجود در لایه های قدیمی تر (زیرین) در مقایسه با آن ها که در لایه های بالایی پیدا می شوند. ساختمانی بدنی ساده تری را نشان می دهند. یعنی هرچه به زمان حاضر نزدیک می شویم. هم ساختمان بدن جانداران پیچیده تر می شود هم بر تعداد انواع آن ها اضافه می شود.
دانشمندان به همین ترتیب توانسته اند اولاً با نوع تحولات و تغییرات جانداران در گذشته آشنا شوند، ثانیاً نوعی جدول زمانی را به کمک فسیل ها تنظیم کنند که راهنمای مناسبی برای تعیین قدمت لایه های رسوبی مجهول هم هست.
ترتیب پیدایش جانداران از بی مهره ها به مهره داراین ساده و خونسرد و سپس مهره داران خونگرم، یعنی پرنده ها و پستانداران است.
گیاهان نیز در آغاز محدود به جلبک های دریایی بودند و در زمان های بعد سرخس ها و انواع مشابه پدید آمدند. پیدایش گیاهان گلدار، که انواع کامل پیچیده تر از اقاسم بی گل ها و هاگدار است. در زمان های نزدیک به زمان حال در روی زمین ظاهر شدند.

تغییر گونه های جانداران :

یکی از مهم ترین کاربردهای فسیل ها پی بردن به چگونگی تغییرات شکل ظاهری و ساختمان بدنی و در نتجه بوجود آمدن انواع جدید جانداران است. امروزه بیش از ۲ میلیون نوع جاندار در روی زمین زندگی می کنند. در حالی که مطالعه ی فسیل ها نشان میدهد که در ابتدا تعداد گونه های جانداران بسیار محدود و رفته رفته افزایش پیدا کرده اند.
المارک دانشمند فرانسوی‌،در قرن هجدم استفاده یا استفاده نکردن اندام ها را عامل بروز تغییر می دانست و عقیده داشت که وقتی اندامی زیاد بکار برده شود، قوی خواهد شد و برعکس اندامی که کار نکند، رشد چندانی نخواهد داشت . به عقیده لامارک صفاتی که به این ترتیب کسب می شوند. قابل به ارث رسیدن نیز خواهند بود. پس چون زرافه گردن خود را برای خوردن برگ های درختان بالا کشانده نسل به نسل بر طول گردنش اضافه شده است.

 

چارلز داروین:

زیست شناس انگلیسی،‌در قرن نوزدهم که از اوایل زندگی به مطالعه گیاهان و جانوران علاقمند بود. در مورد چگونگی تغییر گونه ها ، نظریه ی انتخاب طبیعی خود را در کتابی به نام منشأ انواع انتشار داد.
انتخاب طبیعی به این معناست که طبیعت در هر محیط افراد سازگارتر را انتخاب می کند و آن هایی را که برای زیستن در آن محیط مناسب نیستند، از میان می برد.
ذکر انتخاب طبیعی، از آن جا در ذهن داروین ریشه گرفت که مشاهد کرد:‌تعداد اولاد جانداران، همیشه بیشتر از تعداد والدین است با وجود این جمعیت انواع بخصوص همواره ثابت می ماند. بنابراین باید همیشه تعدادی از اولاد جانداران به طریقی از بین بروند و چون بین افراد یک نوع ، تفاوت های فردی وجود دارد و همه آن ها از لحاظ سازش با محیط، مشابه نیستند. در ضمن چون غذا و جا معمولاً برای همه ی افراد وجود ندارد،‌میان آن ها رقابت در می گیرد. در این رقابت افرادی که سازش بیشتری با محیط دارند. از شانس بیشتری هم برای زنده ماندن برخوردارند و در نتیجه، در رقابت پیروز می شوند و به سن زاد و ولد می رسند و تولید مثل می کنند.

دووریس :

در اوایل قرن بیستم یک دانشمند هلندی به نام دووریس نظریه ی جهش را اائه داد. دووریس معقتد بود، صفاتی بطور ناگهانی در یک فرد ظاهر می شوند و این صفات قابل انتقال به نسل های بعدی نیز هستند. جاندارانی را که در آن ها صفات جدید بوجود می آید در اصطلاح جهش یافته می نامند. صفات جدیدی که در یک جهش بوجود می آیند اغلب مضر هستند و سبب نابودی جاندار می شوند، گاهی به ندرت در یک جهش صفات مفیدی هم ظاهر می شدند. جاندارانی که در آن ها یک یا چند صفت مفید ظاهر می شود. نسبت به همنوعان خود سازگاری بیشتری با محیط پیدا می کنند و رفته رفته تعداد آن ها در محیط افزایش پیدا می کند.

 

چگونگی بروز جهش :

می دانید که صفات ارثی از طریق کروموزوم ها داخل هسته به ارث می رسند. مشاهد هی دقیق کروموزم ها هم نشان داده است که ماده ی اصلی زنده ی آن ها، مولکول های DNA است که در سلول های همه ی جانداران وجود دارد و امروزه آن ها را عوامل بوجود آورنده صفات مختلف در همه ی جانداران می شناسیم. پس اگر قرار باشد تغییر در صفات جانداران پدید آید. این تغییر (جهش) باید در ساختمان DNA اثر بگذارد.
DNA مولکولی بسیار با ثبات است و ساختمان کم تر دچار تغییر می شود عواملی که سبب بروز تغییر در ساختمان چنین مولکولی می شوند، باید بسیار قوی باشند. مواد رادیو اکتیو بعضی از ماد شیمیایی و دارویی را از جمله ی این عوامل می دانند.

شواهد تغییر :

وجود شباهت های فراوان در میان جانداران حاکی از وابسته بودن آن ها به همدیگر است. البته، شباهت میان جانداران یک گروه زیادتر از شباهت میان جانداران گروههای دور از هم است. بدیهی است که ساختمان اندام های داخلی مانند دستگاههای تنفس، گردش خون، کلیدها و غیره هم در آن ها بسیار شبیه است و همگی فعالیت های حیاتی مانند تغذیه ، تنفس ،‌و غیره را به یک شکل انجام میدهند.
چنین شباهتی به ترتیب در میان افراد گروههای دیگر مهره داراین کمتر می شود. با این حال، میان این گروهها شباهت زیاد دارند.

 

در مجموع مشاهدات انجام شده حاکی از آنند که :

جانداران از اجداد قدیمی و مشترکی بوجود آمده اند.
تغییرات در جمعیت های جانداران پدید می آیند نه در افراد، زیرا فردیکه پس از مدت کم و بیش کوتاهی می میرد اما نسل و جمعیت باقی می ماند. زندگی از حالت ساده و ابتدایی به صورت پیچیده تری تحول یافته است.

 

فکر کنید
در مطالعه ی تاریخچه زمین، سنگ های رسوبی بهتر از بقیه ی اقسام سنگ ها هستند، دلیل چیست؟

سنگ های رسوبی از بسیاری جهات پرارزش اند، از جمله اینکه در آنها غالباً بقایای گیاهان و حیوانات پیدا می شود که آنها را فسیل می نامند. دانشمنان با استفاده از فسیل ها تاریخ گذشته ی زمین را معلوم می کنند. سنگ های رسوبی شواهد مربوطه به تاریخچه ی گذشته ی زمین را در بردارند و نشان می دهند که وضع دریاها و خشکی ها، رشته کوه ها و غیره در گذشته چگونه برده است.

 

فکر کنید
یک جاندار پس از مرگ باید دور از چه عواملی قرار گیرد تا همه یا قسمتی از جسد آن باقی بماند؟

این جاندار باید بلافاصله پی از مرگ، در محلی قرار گیرد تا در معرض تجزیه و فساد قرار گیرد. مثلاً اگر دارای اعضای نرم یا فاقد اسکلت سخت داخلی یا خارجی است. نباید در مجاورت هوا یا زیر آب قرار گیرد چون در این حالت تجزیه گردیده و یا خوراک جانداران دیگر می شود. در حالت کلی خشکی جای خوبی برای فسیل شدن نیست.

 

فکر کنید :‌
۱ – به کمک جای پای جاندار ،‌چه اطلاعاتی درباره آن جاندار می توان کسب کرد؟

وزن ، بزرگی جثه، نوع جاندار، نوع تغذیه

۲ – وجود زغال سنگ در یک منطقه چه اطلاعاتی درباره آب و هوای گذشته ی آن جا می تواند در برداشته باشد؟
وجود زغال سنگدر یک منطقه نشان میدهد که شرایط آب و هوایی در آن منطقه برای پیدایش جنگل های انبوه مناسب بوده است.

۳ – آیا می توان به کمک فسیل ها مناطق مختلف دریاهای گذشته را از نظر عمق شناسایی کرد؟
بله زیرا در هر منطقه از دریا متناسب با …. فاصله از ساحل ، جنس رسوبات فرق می کند و از طرفی هر لایه ی فسیل های ویژه ای دارد که با فسیل های لایه های بالایی و پائینی متفاوت است.

۴ – آیا می توان به کمک فسیل ها، دریاچه آب شیرین را از دریاچه آب شور تشخیص داد؟
بله، برخی از فسیل های مربوط به جانوران ساکن دریاچه آب شیرین اند، پس سنگ های محتوی آثار آن ها باید در محیط آب شیرین تشکیل شده باشد.

 

فکر کنید :
از ترتیب پیدایش جانداران در روی زمین چگونه می توانند به قدیم یا جدید بودن لایه های رسوبی چین خورده پی ببرند؟

فسیل ها نشان دهنده ی طرز تکامل حیات در روی زمین اند، و چون جانداران ابتدایی و ساده تر در مقایسه با جانداران پیچیده و پیشرفته قدمتی زیادتر دارند، با مقایسه نوع فسیل های موجود در سنگ ها می توان ترتیب قدمت های لایه رسوبی را معلوم کرد.

فکر کنید :
۱ – نوع سازگاری هر کدام از جانداران زیر را مشخص کنید:
گاو
مار
کاکتوس
اردک
بوته ی کدو
۱ – گاو :
ناخن اندام های حرکتی تبدیل به سم شده است. معده چهار قسمتی است دندان های آسیا رشد بیشتری دارند.

مار :
داشتن پولک های ضخیم در سطح خارجی پوست که سبب می شود آب بدن از بین نرود و نیاز جانور به آب کم باشد.

کاکتوس :
سطح پهنک برگ ها فوق العاده کاهش یافته و تبدیل به خار شده است و تعداد روزنه ها کم است.

اردک :
دستگاه گوارش دارای بخش های ویژه ای بنام چینه دان و سنگدان است

بوته کدو:
طول ریشه بدلیل نیاز زیاد گیاه به آب زیاد است و در اطراف پخش می شود.

۲ – آیا مهاجرت می تواند یکی از عوامل ایجاد تغییر در جمعیت های جانداران باشد؟ برای گفته خود دلیل بیاورید؟
مهاجرت عبارت است از جابجایی از مکانی به مکان دیگر . مهاجرت ها می توانند بر افزایش یا کاهش جمعیت ساختمان سنی جمعیت و … اثر بگذارد به عنوان مثال وقتی روستاییان به شهرها مهاجرت می کنند چون اغلب مهاجرین …. کار و فعالیت هستند باعث افزایش جمعیت سالخوره و یا در مورد زنان در روستا می شوند.

تفسیر کنید
این جمله را تفسیر کنید:
«جهش بوجود آورنده تغییرات در جانداران و انتخاب طبیعی گسترش دهنده ی آنها در جریان جمعیت ها ست.»
جهش سبب پیدا شدن صفات جدید می شود اما به تنهایی قادر به تغییر چهره ی جمعیت نیست زیرا میزان جهش بسیار کم است ولی انتخاب طبیعی یا انتخاب انواع جدید و حذف انواع دیگر امکان گسترش این صفت را فراهم می کند. به بیان دیگر جهش ایجاد کننده ی صفت جدید در فرد و انتخاب طبیعی افزایش دهنده ای فراوانی این صفت است.

دگمه کانال آموزشی یوتیوب

برای دیدن ویدیو های بیشتر در کانال یوتیوب روی دگمه یوتیوب فشار دهید البته قبل از کلیک روی دگمه اول فیلتر شکن خود را روشن کنید. در صورت پسندیدن ویدیوها لطفاً علامت لایک یا پسندیدن و دگمه سابسکرایب یا همان مشترک شدن را فشار دهیدو از ما حمایت کنید. و با این کار تان ما را در ادامه این راه و تولید ویدیوهای آموزشی بیشتر برای علوم نهم و علوم سایر کلاس ها و پایه ها کمک کنید. --------------------------

_______________________ ----------

:: موضوعات مرتبط:
فصل ۳ – سرگذشت زمین . لایه های سنگ ها , ,
:: برچسب‌ها: فصل ۳ – سرگذشت زمین , لایه های سنگ ها , فصل ۳ , سرگذشت زمین , لایه های سنگ ها : ,



فصل ۳ – موج
نوشته شده در دو شنبه 9 / 7
بازدید : 2486
نویسنده : احمدجوان زرنق
فصل ۳ – موج

کلمه ی موج را بسیار شنیده اید. با شنیدن این کلمه، معمولاً موج های دریا به یادتان می آید،‌اگر چه ممکن است موجهای صوتی، نورانی و رادیویی نیز برای شما نام آشنایی است. به حرکتهای رفت و برگشتی مثل حرکت آونگ، حرکت نوسانی می گویند و جسم در حال نوسان را نوسانگر می نامند.

دوره یا زمان یک نوسان :

در حرکت نوسانی به مدت زمانی که طول می کشد تا نوسانگر یک نوسان انجام دهد، دوره می گوئیم. دوره با نماد T نشان داده می شود. برای مثال اگر یک بار حرکت رفت و برگشت فنر ۲ ثانیه طول بکشد، می گوئیم دوره فنر، یعنی زمان یک نوسان فنر ۲ ثانیه است. هر چه نوسانگری تندتر نوسان کند، زمان هر نوسان آن کوتاه تر می شود.برای مثال اگر وزنه ی آویخته شده به فنر جرم کمتری داشته باشد، این نوسانگر تندتر نوسان می کند و دوره نوسان آن کمتر می شود.

 

بسامد یا فرکانس :

به تعداد نوسان هایی که یک نوسانگر در مدت یک ثانیه انجام می دهد، بسامد یا فرکانس می گویند. بسامد را با نماد F نشان می دهند. هر چه نوسانگری تندتر نوسان کند، بسامد نوسان آن بیشتر است. برای مثال بسامد بال زدن مگس از کبوتر بسیار بیشتر است. به این ترتیب می توان نتیجه گرفت که با تندتر شدن نوسان،‌زمان هر نوسان کم تر وبسامد آن بیشتر می شود. یکای بسامد، هرتز است. مثلاً اگر نوسانگری در هر ثانیه ۱۰ ثانیه انجام دهد، فرکانس نوسان آن ۱۰ هرتز است.

تولید موج :

اگر سنگ کوچکی را در آب آرام استخر یا برکه ای بیاندازید، در محل برخورد با آب، دایره ای تشکیل می شود که شعاع آن به تدریج افزایش می یابد. به عبارت دیگر در سطح آب «تک موجی» تشکیل می شود که به صورت دایره به همه ی جهت ها منتشر می شود.

آیا تا به حال تماشاچیان فوتبال را مشاهده کرده اید که موج ایجاد کرده اند؟ حلقه های فنر نیز مانند تماشاچیانی که موج می سازند، عمل می کنند. حلقه های فنر در مکان خود حرکت نوسانی انجام می دهند بدون آنکه از محلی به محل دیگر منتقل شوند.
موج های سطح آب نیز به همین ترتیب ایجاد می شوند. یعنی ذرات آب، بدون آن که منتقل می شوند. در جای خود بالا و پایین می روند و در سطح آب تغییر شکلی ایجاد می کنند که همان موج است.
جابه جایی موج در یک محیط را انتشار موج می نامیم. وقتی موجب در یک محیط ،‌مثلاً در سطح آب یا در طول فنر،‌منتشر می شود. به هر ذره از محیط که می رسد،‌آن ذره را وادار به حرکت نوسانی می کند. بدون آن که ذره ،‌همراه موج،‌از جایی به جای دیگر انتقال یابد.

مشاهده کنید ص ۴۳
در ظرف نسبتاً بزرگی آب ریخته و روی آن توپ سبکی و کوچکی را قرار دهید. بعد از آن که آب و توپ به حالت سکون درآمدند، با انگشت خود ضربه های متوالی،‌در راستای عمود بر سطح آب وارد کنید و حرکت توپ را مشاهده کنید.
الف) آیا توپ در راستای افقی در سطح آب جابه جا می شود؟ آیا به شما نزدیک می شود یا از شما دور می شود؟
ب) آیا توپ در راستای عمودی بالا و پایین می رود؟

الف- توپ در راستای افقی جابجا نمی شود و فاصله آن از دست ما ثابت می ماند.
ب – در راستای قائم توپ بالا و پائین می رود یعنی وقتی موج به توپ می رسد آن را وادار به نوسان می کند.

مشخصات موج :

موج در هر محیط ، با سرعت معینی منتشر می شود که به آن سرعت انتشار می گوئیم .
سرعت انتشار موج در یک محیط به جنس و دیگر مشخصات آن محیط بستگی دارد. مثلاً سرعت انتشار موج بر سطح آب حدود ۵ متر بر ثانیه است. همچنین یکی از مشخصات موج بسامد آن است. برای ایجاد دو محیط، مثلاً در آب، باید با بسامد معینی به یک نقطه از سطح آب ضربه های متوالی وارد کنیم. یا در فنر باید یک سرفنر را با بسامدی به نوسان درآوریم. به جسمی که در یک محیط ایجاد می کند، چشمه موج گفته می شود. مثلاً بلندگوی رادیو که در حال پخش صورت است، یک چشمه ی موج است.
مشخصه های دیگر موج ،‌طول موج نام دارد. اگر بر سطح آب، ضربه های پی در پی و منظمی وارد کنیم، قطاری از امواج تولید می شود که فاصله ی هر دو برجستگی (قله موج) پیاپی یا فاصله ی هر دو فرورفتگی (قعر موج) پیاپی را طول موج می نامند.

موج و انرژی

موج با خود انرژی حمل می کند. یعنی با حرکت خود،‌انرژی را از ذره ای به ذره ی دیگر انتقال می دهد. به بیان دیگر، ذره های محیط با حرکت نوسانی خود، انرژی را از ذره ای به ذره ای دیگر در محیط پیش می برند. در فعالیت توپ و آب، وقتی موج به توپ می رسد، آن را روی بالا و پایین می برد، یعنی حرکت توپ به این دلیل است که موج در هنگام رسیدن به توپ، به آن انرژی منتقل می کند.

یکی از ساده ترین راه ها برای برقراری ارتباط با دیگران صحبت کردن است. صدای ما توسط موج های صوتی به دیگران انتقال می یابد. هر صوتی دارای انرژی است و به صورت موج از چشمه ی صوت انتشار می یابد. موج های صوتی شبیه موج هایی است که با فشردن و رها کردن حلقه های فنر در آن منتشر می شوند.
وقتی یک چشمه صوت،‌مثلاً تارهای صوتی در صخره انسان یا سیم ها یک تار،‌به نوسان در می آید. ذرات هوای مجاور خود را نیز وادار به نوسان می کند و این نوسان از یک ذره به ذره ی دیگر منتقل می شود تا سرانجام صدا از چشمه صوت به گوش ما برسد.
موج صوتی و تمام موج های دیگری که از آن ها نام بردیم، مانند موج سطح آب یا موج فنر، برای انتشار به یک محیط مانند هوا، آب یا فنر نیاز دارند که توسط ذره های آن محیط،‌منتشر می شوند. این گونه موج ها را امواج مکانیکی می نامند.
موج صوتی را باید توسط یک جسم مرتعش تولید کرد. به هر جسمی که صوت تولید کند چشمه ی صورت می گوئیم. ضجره ی انسان یک چشمه ی صوت است و هر کس با عبور دادن هوا از حنجره ی خود، تارهای صوتی آن را به ارتعاش در می آورد. ارتعاش تارهای صوتی صوت را به وجود می آورد. در واقع ارتعاش تارهای صوتی،‌به مولکول های هوا انرژی منتقل می کند و موج صوتی تولید می شود.

تفسیر کنید ص ۴۷
اگر یک بلندگوی کوچک را زیر سرپوش شیشه ای قراردهیم و آن را به جریان برق وصل کنیم تا صدا تولید کند، سپس هوای زیر سرپوش را به وسیله ی تلمبه ی تخلیه به تدریج خارج کنیم. مشاهده می کنیم که صدای بلندگو به تدریج کم می شود تا زمانی که دیگر تقریباً صدایی را نمی شنویم . چرا؟

علت آن است که صوت در خلاء منتشر می شود، اگر صدای ضعیفی گاهی شنیده شود از راه تماس بدنه بلندگو با کف پوش،‌یا میز یا چیز دیگر است.

فروصوت،‌ فرا صوت :

انسان می تواند موج های صوتی ای که بسامد آن ها حدوداً بین ۲۰ تا ۲۰۰۰۰ هرتز باشد را بشنود. یعنی برای آن که صوتی روی گوش انسان اثرگذارد و شنیده شود، باید بسامد آن در این محدوده باشد. به این محدوده محدوده شنوایی انسان گفته می شود. به صوت هایی که بسامد آن ها کم تر از ۲۰ هرتز باشد فروصوت می گویند. فروصوت روی گوش انسان اثر شنوایی ندارد یعنی شنیده نمی شود. به صوت هایی که بسامد آن ها از ۲۰۰۰۰ هرتز بیشتر باشد فراصوت گفته می شود. فراصوت نیز مانند فروصوت برای انسان قابل شنیدن نیست.
امروزه فراصوت و استفاده از آن در صنعت پزشکی اهمیت بسیار دارد و به خصوص در پزشکی، به علت آن که فراصوت روی بافت های بدن انسان اثرهای تخریبی پرتوهای X را ندارد. بسیار مورد توجه است. به عنوان مثال از فراصوت برای بررسی جنین در بدن مادر و اطلاع از وضعیت و اطمینان از سلامتی آن استفاده می شود.

موج های فراصوت که از ناحیه شکم به درون بدن فرستاده می شوند از مرزها و فصل مشترک بین بافت ها و اعضای داخلی بدن، بازتاب شده و پس از خروج از بدن وارد گیرنده می شود و در گیرنده به موج های الکتریکی تبدیل شده و روی صفحه ی نمایشگر، تصویری را به وجود می آورد که در صورت لزوم،‌یک دستگاه چاپگر آن را چاپ می کند.
این عمل بسیار شبیه عمل عکس برداری با دوربین عکاسی است . موج های نورانی که توسط نور افکن به صورت مشخص یا به موضوع عکس برداری می تابد. پس از بازتاب وارد دوربین شده و روی فیلم ، تصویر تشکیل می دهد.

اطلاعات جمع آوری کنید: ص ۴۸
۱ – بعضی از حیوانات، بر خلاف انسان،‌قادر به شنیدن فراصوت و فرو صوت هستند. تحقیق کنید که کدامیک از حیوانات فروصوت را می شنوند و کدامیک قادر به شنیدن فراصوت هستند.
۲ – آیا حیواناتی را می شناسید که از این صوت ها استفاده دیگری کنید؟

فراصوت : خفاش و گراز ماهی – فروصوت : اسب و حشراتی چون عنکبوت که ده دقیقه قبل از وقوع زلزله امواج طولی را حس می کنند.
خفاش با ایجاد فراصوت و گوش دادن به بازتاب آن مانع را شناسایی می کند.

موج های الکترومغناطیسی:

موج های رادیویی و موج های نورانی از یک نوع هستند و به آن موج های الکترومغناطیسی می گویند. موج های الکترومغناطیسی از بسامد بسیار بالا (طول موج بسیار کوتاه که پرتوهای گاما نام دارند) تا بسامدهای بسیار کم (طول موج های بسیار بلند که موج های رادیویی نام دارند) را شامل می شوند.
این موج ها نیز مانند موج های دیگری چون موج های صوتی، با خود انرژی حمل می کنند. می دانید که خورشید منبع اصلی انرژی بر روی زمین است. این انرژی توسط امواج نوری که خود نوعی موج الکترو مغناطیسی هستند از خورشید به زمین می رسد.
مومج های الکترومغناطیسی بر خلاف موج های صوتی، از خلاء نیز می گذرند. سرعت انتشار آن ها نسبت به سرعت انتشار موج های صوتی بسیار بیشتر است.
موج های الکترومغناطیسی را بر حسب بسامد کاربرد آن ها نامگذاری می کنند. به این گستره طیف موج های الکترومغناطیسی می گویند.

اطلاعات جمع آوری کنید. ص ۴۹
تحقیق کنید که از پرتوهای :
الف) گاما
ب) ایکس
پ) فروسرخ
ت) رادار
چه استفاده هایی می شود؟

الف) از پرتو گاما در فیزیوتراپی و بمباران غده های سرطانی
ب) از پرتو ایکس در رادیو گرافی و رادیوسکوپی و عکس برداری از قطعات صنعتی جهت اطمینان از سالم بودن
پ) از فروسرخ به کمک دوربینهای فروسرخ (مادون قرمز) جهت شناسایی
ت) از پرتوهای رادار جهت ارتباط و شناسایی

ارتباطات :

در قرن اخیر به علت پیشرفت علم و صنعت و ساخت و استفاده از وسیله های پیشرفته، فناوری ارتباطات پیشرفت فوق العاده ای کرده بطوری که امروزه استفاده از تلفنهای معمولی و همراه کاری بسیار عادی شده است.
ارسال پیام ها تصویری از هر نقطه زمین به نقطه ی دیگر، توسط ماهواره ها به راحتی انجام می گیرد. آنتن های زمینی، پیام های تصویری را به ماهواره ارسال می کنند ماهواره این پیام ها را به آنتن هایی که در ایستگاههای زمینی که دو طرف دیگر زمین نصف شده است ارسال می کند.

سؤالات متن فصل ۳ : ۱ – منظور از دوره چیست؟

مدت زمانی که طول می کشد تا جسم یک نوسان کامل انجام دهد. (زمان رفت و برگشت)

۲ – در امواج سطح آب آیا جهت ارتعاش عمود بر انتشار است یا هم جهت هستند؟

جهت ارتعاش عمود بر جهت انتشار است

۳ – منظور از سرعت انتشار چیست؟ ویکای آن را بیان کنید.

مسافتی را که موج درواحد زمان طی می کند ویکای آن متر بر ثانیه است

۴ – موج چگونه انرژی را حمل می کند؟

موج با حرکت خود انرژی را از ذره ای به ذره ی دیگر انتقال می دهد

۵ – موجهای الکترومغناطیسی چه نوع موجهایی هستند؟

موجهایی هستند که از بسامد بسیار بالا تا بسامد پایین را شامل می شوند.

۶ – موجهای رادیوی کدامند؟

موجهای الکترومغناطیسی هستند که طول موج بلند و بسامد بسیار پایین دارند.

۷ – انسان در زمانهای قدیم از چه راههایی با هم ارتباط برقرار می کردند؟

بوسیله چاپارها – علامت دادن دود آتش – روشن و خاموش کردن چراغ

دگمه کانال آموزشی یوتیوب

برای دیدن ویدیو های بیشتر در کانال یوتیوب روی دگمه یوتیوب فشار دهید البته قبل از کلیک روی دگمه اول فیلتر شکن خود را روشن کنید. در صورت پسندیدن ویدیوها لطفاً علامت لایک یا پسندیدن و دگمه سابسکرایب یا همان مشترک شدن را فشار دهیدو از ما حمایت کنید. و با این کار تان ما را در ادامه این راه و تولید ویدیوهای آموزشی بیشتر برای علوم نهم و علوم سایر کلاس ها و پایه ها کمک کنید. --------------------------

_______________________ ----------

:: موضوعات مرتبط:
فصل ۳ – موج , ,
:: برچسب‌ها: فصل ۳ , موج ,



صفحه قبل 1 2 3 4 5 ... 8 صفحه بعد